Uśmiechnięty senior przegląda dokumenty emerytalne i kalendarz przy drewnianym stole w jasnym, przytulnym salonie.
Emerytura i świadczenia

Najlepszy miesiąc na przejście na emeryturę, czyli jak zyskać wyższe świadczenie z ZUS

Wysokość pierwszej wypłaty z ZUS zależy nie tylko od stażu pracy i zgromadzonego kapitału, ale również od daty widniejącej na formularzu zgłoszeniowym. Różnica w comiesięcznym przelewie między dwoma sąsiednimi miesiącami może wynosić od kilkudziesięciu do nawet kilkuset złotych. Wybór odpowiedniego momentu na zakończenie kariery zawodowej to jedna z najważniejszych decyzji finansowych, jakie podejmuje się pod koniec życia zawodowego.

Kiedy przejść na emeryturę - dlaczego data złożenia wniosku ma znaczenie?

Samo osiągnięcie powszechnego wieku emerytalnego - 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn - daje jedynie prawo do ubiegania się o wypłatę. Przepisy nie nakładają obowiązku natychmiastowego rzucenia pracy w dniu urodzin. Złożenie dokumentów w niewłaściwym momencie może trwale obniżyć bazę obliczeniową świadczenia, co przełoży się na niższą wypłatę do końca życia.

Matematyka ZUS opiera się na prostym ułamku: zebrany kapitał dzieli się przez statystyczne dalsze trwanie życia wyrażone w miesiącach (zgodnie z tablicami GUS). O ile mianownik zmienia się wraz z wiekiem raz w roku, o tyle licznik zależy bezpośrednio od terminów waloryzacji środków zapisanych na indywidualnym koncie oraz subkoncie ubezpieczonego. To właśnie te mechanizmy decydują o tym, kiedy przejść na emeryturę, aby nie uszczuplić swoich oszczędności.

Waloryzacja składek w ZUS: mechanizm, który decyduje o wysokości świadczenia

Konto każdego ubezpieczonego podlega dwóm rodzajom podwyżek: rocznej oraz kwartalnej. To one sprawiają, że stan konta w poszczególnych miesiącach wygląda zupełnie inaczej.

  • Waloryzacja roczna przeprowadzana jest zawsze 1 czerwca każdego roku. Obejmuje ona kapitał zgromadzony do końca poprzedniego roku kalendarzowego. Wskaźniki tej waloryzacji bywają wysokie, ponieważ zależą od inflacji i wzrostu przypisu składek.
  • Waloryzacja kwartalna dotyczy składek wpłaconych w danym roku oraz środków po ostatniej waloryzacji rocznej. Mechanizm ten ma zabezpieczać pieniądze osób, które przechodzą na świadczenie w trakcie roku kalendarzowego.

Jeśli wniosek trafi do urzędu przed 1 czerwca, kapitał nie zostanie powiększony o najnowszą waloryzację roczną, a jedynie o waloryzacje kwartalne. Często oznacza to utratę korzyści z dopisania do konta znacznych kwot, które mogłyby natychmiast podnieść bazę emerytalną.

Najlepsze miesiące na przejście na emeryturę: luty czy lipiec?

W kalendarzu ubezpieczonych wyraźnie wyróżniają się dwa terminy, które statystycznie przynoszą najwyższe zyski:

Lipiec jako lider opłacalności

Złożenie dokumentów w lipcu pozwala skorzystać ze świeżo przeprowadzonej, czerwcowej waloryzacji rocznej. Wszystkie składki oraz kapitał początkowy zostają powiększone o nowy wskaźnik roczny, a dodatkowo ZUS dolicza waloryzację za pierwszy kwartał danego roku.

Dla wielu przyszłych emerytów złożenie wniosku w lipcu oznacza świadczenie wyższe o 200, 300, a niekiedy ponad 400 zł miesięcznie w porównaniu do wniosku złożonego w maju tego samego roku. Co ważne, taka podwyżka jest trwała i wpływa na wszystkie późniejsze podwyżki emerytury.

Luty jako korzystny początek roku

Luty jest tradycyjnie polecany osobom, które chcą zakończyć pracę na początku roku. Wybierając ten miesiąc, ubezpieczony zyskuje:

  • Uwzględnienie waloryzacji kwartalnych z poprzedniego roku.
  • Możliwość załapania się na marcową waloryzację świadczeń już jako pobierający emeryturę.
  • Wypłatę wynagrodzenia lub odprawy emerytalnej z zakładu pracy przed 1 marca.

Decydując się na luty, warto rozwiązać umowę o pracę na jeden lub dwa dni przed końcem miesiąca, a wniosek złożyć tak, aby ZUS przyznał prawo do świadczenia jeszcze przed 1 marca. Dzięki temu już po kilku dniach emerytura zostanie podwyższona w ramach corocznej waloryzacji marcowej dla wszystkich emerytów.

Jakich terminów unikać, aby nie stracić dodatkowych pieniędzy?

Przez lata najgorszym momentem na składanie wniosków był czerwiec. Z powodu luki prawnej czerwcowe wnioski nie korzystały z waloryzacji kwartalnych w taki sposób jak majowe, ani nie miały dopisanych pełnych zysków rocznych. Mimo zmian w ustawie i wyrównania zasad dla czerwca, wciąż istnieją terminy obarczone ryzykiem:

  • Kwiecień i maj - to czas tuż przed wielką waloryzacją czerwcową. Składając dokumenty wiosną, zamykamy sobie drogę do powiększenia kapitału o czerwcowy wskaźnik. Jeśli zdrowie i sytuacja zawodowa na to pozwalają, wstrzymanie się z decyzją do lipca niemal zawsze przynosi wymierne zyski.
  • Środek miesiąca kalendarzowego - aby otrzymać pełną emeryturę za dany miesiąc oraz pełną pensję, należy dokładnie zaplanować datę rozwiązania umowy o pracę. ZUS wypłaca świadczenie za cały miesiąc, w którym powstało do niego prawo, pod warunkiem rozwiązania umowy z pracodawcą.

Dodatkowe świadczenia a data wniosku: 13. i 14. emerytura w kalkulacji

Planując moment przejścia na garnuszek państwa, nie można pominąć dodatkowych gratyfikacji finansowych w postaci 13. i 14. emerytury. Warunki ich przyznawania są ściśle powiązane z konkretnymi datami.

Trzynasta emerytura przysługuje osobom, które mają ustalone prawo do wypłaty świadczenia na dzień 31 marca danego roku. Ktoś, kto złoży wniosek dopiero w kwietniu lub maju, traci prawo do trzynastki za dany rok kalendarzowy. Dla wielu osób gwarancja otrzymania tego dodatku przewyższa korzyści z czekania na czerwcową waloryzację składek.

W przypadku czternastej emerytury termin badania prawa do świadczenia bywa ruchomy i zależy od decyzji rządu w danym roku (zwykle jest to późne lato lub wczesna jesień). Warto na bieżąco sprawdzać terminy ogłaszane w rozporządzeniach, aby nie pozbawić się jednorazowego zastrzyku gotówki przez złożenie dokumentów o kilka dni za późno.

Podsumowując strategię: jeśli zależy nam na trzynastej emeryturze, najlepszym oknem czasowym jest luty. Jeśli natomiast celem jest maksymalne powiększenie comiesięcznego świadczenia bazowego na resztę życia, najbardziej opłacalnym wyborem pozostaje lipiec.